CẬP NHẬT MỘT SỐ QUY ĐỊNH VỀ AN TOÀN THỰC PHẨM VÀ KIỂM DỊCH THỰC VẬT (SPS) CỦA CÁC THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU TRONG THÁNG 02/2026
Theo tổng hợp của Văn phòng SPS Việt Nam, từ ngày 01/02/2026 đến ngày 28/02/2026, các thành viên Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) đã ban hành và thông báo 104 biện pháp về an toàn thực phẩm và kiểm dịch động, thực vật (SPS), trong đó có 65 thông báo dự thảo lấy ý kiến và 39 thông báo có hiệu lực.
Đối với lĩnh vực trồng trọt và bảo vệ thực vật, một số thay đổi đáng chú ý từ các thị trường nhập khẩu nông sản lớn có thể tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, xuất khẩu của Việt Nam như sau:
Thị trường Trung Quốc
Trung Quốc thông báo dự thảo Tiêu chuẩn an toàn thực phẩm quốc gia đối với thực phẩm chế biến sẵn. Dự thảo quy định chặt chẽ các yêu cầu về nguyên liệu đầu vào, truy xuất nguồn gốc, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, chất ô nhiễm, độc tố vi nấm, bao bì, ghi nhãn và các chỉ tiêu vi sinh vật. Đặc biệt, dự thảo không cho phép sử dụng chất bảo quản trong sản xuất thực phẩm chế biến sẵn và yêu cầu kiểm soát nghiêm ngặt điều kiện bảo quản, vận chuyển lạnh.
Thị trường Hoa Kỳ
Hoa Kỳ tiếp tục sửa đổi, bổ sung nhiều mức dư lượng tối đa (MRL) đối với thuốc bảo vệ thực vật trên các mặt hàng nông sản. Trong đó đáng chú ý là đề xuất mức dư lượng tối đa đối với hoạt chất Imidacloprid trên hạt tiêu đen, Theo dự thảo, mức dư lượng Imidacloprid được đề xuất là 0,05; Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA) đã đề xuất sửa đổi mức dư lượng tối đa (MRL) đối với nhiều hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật trên các mặt hàng nông sản, trong đó có Imidacloprid trên hạt tiêu đen; Pydiflumetofen trên đậu xanh, cà phê và thanh long; cùng các hoạt chất Diphenylamine, Diflubenzuron, Flutolanil, Isoxaflutole, Famoxadone, Aminopyralid, Afidopyropen, Fenazaquin và Tembotrione trên nhiều nhóm hàng hóa khác nhau; Bên cạnh đó, EPA tiếp tục tiếp nhận và xem xét các đề nghị tự nguyện hủy bỏ hoặc sửa đổi đăng ký đối với một số thuốc bảo vệ thực vật theo quy định của Đạo luật Liên bang về Thuốc trừ sâu, Thuốc diệt nấm và Thuốc diệt loài gặm nhấm (FIFRA). Việc rà soát, điều chỉnh này nhằm tăng cường hiệu quả quản lý và bảo đảm an toàn đối với các sản phẩm thuốc bảo vệ thực vật được lưu hành trên thị trường.
Thị trường Liên minh châu Âu (EU)
EU tiếp tục cập nhật các quy định về nhập khẩu thực vật và sản phẩm thực vật, sửa đổi Quy định (EU) 2016/2031, bổ sung quy trình để các nước thứ ba đề nghị miễn trừ tạm thời đối với một số lệnh cấm nhập khẩu hoặc yêu cầu nhập khẩu đặc thù đối với thực vật và sản phẩm thực vật.
EU cũng ban hành các biện pháp tăng cường phòng, chống sự xâm nhập và lây lan của hai đối tượng kiểm dịch thực vật nguy hiểm là bọ xén tóc châu Á (Anoplophora glabripennis) và xén tóc hoa (Anoplophora chinensis). Đây là các đối tượng gây hại nghiêm trọng đối với nhiều loài cây trồng, cây ăn quả và cây lâm nghiệp.
Về an toàn thực phẩm, EU tiếp tục rà soát và điều chỉnh các mức dư lượng tối đa (MRL) đối với thuốc bảo vệ thực vật. Trong đó, EU đề xuất thiết lập mức dư lượng tối đa mới đối với các hoạt chất Benomyl, Carbendazim và Thiophanate-methyl; đồng thời ban hành mức dư lượng tối đa mới đối với các hoạt chất Dimoxystrobin, Ethephon và Propamocarb trên nhiều nhóm nông sản.
Thị trường Nhật Bản
Nhật Bản áp dụng biện pháp khẩn cấp đối với hoa cúc vàng nhập khẩu từ tất cả các quốc gia nhằm ngăn chặn sự xâm nhập của vi rút gây bệnh đốm nâu quả cà chua (Tomato Brown Rugose Fruit Virus – ToBRFV). Đồng thời, Nhật Bản tiếp tục đề xuất và sửa đổi nhiều mức dư lượng tối đa đối với thuốc bảo vệ thực vật trên rau, quả, chè, cà phê và các sản phẩm nông nghiệp khác.
Thị trường Bra-xin
Bra-xin tăng cường các biện pháp kiểm dịch thực vật đối với máy móc nông nghiệp đã qua sử dụng nhập khẩu, yêu cầu phải được làm sạch đất, tàn dư thực vật và có chứng nhận kiểm dịch phù hợp nhằm ngăn ngừa nguy cơ lây lan sinh vật gây hại.
Một số lưu ý đối với doanh nghiệp xuất khẩu nông sản
Các quy định SPS của các nước nhập khẩu đang ngày càng được cập nhật thường xuyên theo hướng siết chặt các yêu cầu về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, truy xuất nguồn gốc, kiểm dịch thực vật và an toàn thực phẩm. Do đó, các doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất và cơ sở đóng gói cần thường xuyên theo dõi các thông báo SPS của các thị trường xuất khẩu; thực hiện nghiêm các quy trình sản xuất an toàn; quản lý tốt mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói; sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng quy định và tuân thủ thời gian cách ly để đáp ứng yêu cầu của nước nhập khẩu.